چگونه اولین گیتار بیس خود را انتخاب کنیم؟

چگونه اولین گیتار بیس خود را انتخاب کنیم؟

راهنمای کامل انتخاب اولین گیتار بیس برای نوازندگان مبتدی

هیچ‌وقت زمان بهتری برای ورود به دنیای گیتار بیس وجود نداشته است!

اگر تصمیم گرفته‌اید اولین گیتار بیس خود را بخرید، تبریک می‌گویم. فرقی نمی‌کند به چه سبک موسیقی علاقه دارید؛ از راک و پاپ گرفته تا فانک، جَز، بلوز یا موسیقی تلفیقی، امروزه منابع آموزشی فراوانی برای شروع وجود دارد و مهم‌تر از آن، گیتارهای بیس متنوع و باکیفیتی در رنج‌های قیمتی مختلف در دسترس هستند.

اگر در حال خواندن این مقاله هستید، احتمالاً اولین قدم را برای خرید ساز جدید برداشته‌اید

: تحقیق و بررسی

در اینترنت درباره تقریباً تمام جنبه‌های گیتار بیس اطلاعات و نظرات فراوانی وجود دارد؛ البته همه این اطلاعات به یک اندازه قابل اعتماد نیستند. با این حال، پیدا کردن مشخصاتی مانند ابعاد ساز، رنگ، امکانات، وزن و قیمت کار چندان دشواری نیست.

در کنار جست‌وجو در اینترنت، بازدید از فروشگاه‌های ساز، مطالعه مجلات تخصصی موسیقی و بررسی انجمن‌ها و مقاله های مربوط به گیتار بیس، صحبت کردن با دوستان نوازنده و اساتید بیس نیز می‌تواند بسیار مفید باشد. نوازندگان باتجربه معمولاً می‌توانند درباره مدل‌های مختلف و نقاط قوت و ضعف آن‌ها اطلاعات ارزشمندی در اختیار شما قرار دهند.

البته در دنیای امروز، یوتیوب نیز یکی از بهترین ابزارها برای آشنایی اولیه با ساز است. با تماشای ویدیوهای مختلف می‌توانید صدای یک گیتار بیس را بشنوید، ظاهر آن را ببینید و حتی نحوه عملکرد آن را در دست نوازندگان مختلف بررسی کنید.

اما یک نکته بسیار مهم وجود دارد:

هیچ‌چیز جای امتحان کردن ساز از نزدیک را نمی‌گیرد.

به نظر من ساز باید احساس خوبی نیز به شما منتقل کند .

واقعیت این است که تا زمانی که یک گیتار بیس را در دست نگیرید و با آن نوازندگی نکنید، نمی‌توانید با اطمینان بگویید که آن ساز برای شما مناسب است یا نه.

به همین دلیل، مراجعه به فروشگاه‌های معتبر موسیقی و امتحان کردن سازهای مختلف می‌تواند یکی از مهم‌ترین مراحل انتخاب اولین گیتار بیس شما باشد.

هنگام تست یک ساز، سؤالات زیر را از خودتان بپرسید:

آیا اندازه و فرم دسته برای دست شما مناسب است؟

دسته گیتار بیس می‌تواند از نظر ضخامت، عرض و فرم تفاوت زیادی داشته باشد. ممکن است یک نوازنده با دسته ضخیم احساس راحتی کند و نوازنده‌ای دیگر دسته باریک را ترجیح دهد.

اگر تازه می‌خواهید از نوازندگی گیتار شروع به نواختن بیس کنید، احتمالاً دسته‌ای با پروفایل باریک‌تر می‌تواند در شروع کار برایتان راحت‌تر باشد.

آیا وزن ساز برایتان مناسب است؟

گیتار بیس‌ها معمولاً از گیتارهای الکتریک سنگین‌تر هستند. ساز را در حالت ایستاده با بند امتحان کنید و ببینید آیا وزن آن بعد از چند دقیقه برای شما آزاردهنده می‌شود یا نه.

همچنین بررسی کنید که ساز هنگام ایستادن تعادل مناسبی داشته باشد و دسته بیش از حد به سمت پایین یا بالا کشیده نشود.

آیا هنگام نشستن، ساز تعادل مناسبی دارد؟

بیس را روی پای خود قرار دهید و چند دقیقه با آن بنوازید. ساز باید به شکلی طبیعی روی بدن شما قرار بگیرد و برای نگه داشتن آن مجبور نباشید دائماً وضعیت دست یا بدن خود را تغییر دهید.

آیا محل قرارگیری ناب ولوم ها برای شما مناسب است؟

محل قرارگیری ولوم‌ها، کنترل تن و سایر کنترل‌های ساز ممکن است در مدل‌های مختلف متفاوت باشد.

هنگام نواختن، بررسی کنید که آیا به‌راحتی می‌توانید به ناب های ساز دسترسی داشته باشید یا خیر.

آیا ساز اینتونیشن مناسبی دارد؟

اینتونیشن یا   Intonation به زبان ساده یعنی نت‌های ساز در تمام طول دسته، کوک و فواصل صحیحی داشته باشند.

با استفاده از یک تیونر می‌توانید این موضوع را بررسی کنید. یک نت را روی سیم آزاد بزنید و سپس همان نت را در فرت دوازدهم بررسی کنید. اگر اختلاف محسوسی وجود داشته باشد، ممکن است اینتونیشن ساز نیاز به تنظیم داشته باشد.

البته در بسیاری از موارد، مشکل اینتونیشن با یک Setup اصولی برطرف می‌شود؛ اما اگر مشکل جدی‌تر باشد، می‌تواند نشانه‌ای هشداردهنده باشد.

به وضعیت سازهای ویترینی توجه کنید

گاهی گیتاری که مدت زیادی در فروشگاه آویزان بوده و افراد مختلف آن را امتحان کرده‌اند، ممکن است برای رسیدن به شرایط ایده‌آل نوازندگی به یک Setup نیاز داشته باشد.

برای مثال، اگر فاصله سیم‌ها از فرت‌ها بیش از حد زیاد باشد و نوازندگی احساس سخت و ناخوشایندی داشته باشد، ممکن است دسته ساز تحت تأثیر تغییرات دما و رطوبت نیاز به تنظیم داشته باشد.

همچنین طبیعی است که سازهای ویترینی پس از مدتی دارای سیم‌های کهنه، گردوغبار یا آثار استفاده باشند.

اگر از یک ساز خوشتان آمده اما درباره وضعیت ظاهری یا فنی آن تردید دارید، حتماً با فروشنده صحبت کنید.

حتی می‌توانید هنگام خرید درخواست کنید که فروشگاه یک Setup کامل و در صورت نیاز، یک دست سیم نو روی ساز نصب کند.

اگر گیتاریست هستید، برای ورود به دنیای بیس آماده باشید

اگر از نوازنده گیتار الکتریک هستید و به سمت نواختن گیتار بیس می روید، اولین چیزی که احتمالاً متوجه خواهید شد، تفاوت قابل توجه در طول دسته و ضخامت سیم‌هاست.

Scale Length یا طول مؤثر سیم در بسیاری از گیتارهای الکتریک معمولاً حدود ۶۰ تا ۶۵ سانتیمتر است، در حالی که گیتارهای بیس استاندارد معمولاً Scale Length حدود  ۸۵ سانتیمتر یا بیشتری دارند .

سیم‌های بیس نیز به‌مراتب ضخیم‌تر از سیم‌های گیتار الکتریک هستند. برای مثال، در یک ست استاندارد سیم بیس با کوک E-A-D-G، ضخامت سیم‌ها ممکن است تقریباً به شکل زیر باشد:

• E: حدود 100 یا 105
• A: حدود 085
• D: حدود 065
• G: حدود 045

در مقابل، سیم‌های گیتار الکتریک بسیار نازک‌تر هستند.

به همین دلیل، اگر گیتاریست هستید و به‌تازگی بیس را شروع کرده‌اید، شاید استفاده از سیم‌های Light یا حتی Extra Light در ابتدای مسیر برایتان راحت‌تر باشد. با این حال، باید توجه داشته باشید که سیم‌های نازک‌تر ممکن است بخشی از قدرت، حجم و صدای عمیق و کوبنده‌ای را که معمولاً از یک گیتار بیس انتظار داریم، کاهش دهند.

با پیک بنوازیم یا با انگشت؟

اگر به استفاده از پیک عادت دارید، لازم نیست آن را کنار بگذارید. بسیاری از نوازندگان حرفه‌ای بیس نیز از پیک استفاده می‌کنند و این شیوه نوازندگی در سبک‌هایی مانند راک و پانک بسیار رایج است.

با این حال، یادگیری تکنیک   Finger style و نواختن با انگشتان نیز برای هر نوازنده بیس اهمیت زیادی دارد.

تسلط بر هر دو روش به شما آزادی بیشتری در انتخاب صدا و تکنیک می‌دهد و باعث می‌شود بتوانید در سبک‌های مختلف موسیقی انعطاف بیشتری داشته باشید.

فقط به ظاهر ساز توجه نکنید؛ صدای آن مهم‌تر است

ظاهر یک گیتار بیس ممکن است اولین چیزی باشد که توجه شما را جلب می‌کند، اما نباید تنها معیار انتخابتان باشد.

صدای ساز اهمیت بسیار زیادی دارد.

وقتی سازی را پیدا کردید که از نظر ظاهری و حسی دوستش دارید، حتماً آن را با آمپلی‌فایرهای مختلف امتحان کنید و به صدای واقعی آن گوش دهید.

همچنین موارد زیر را بررسی کنید:

• آیا ولوم‌ها و کنترل‌ها به‌راحتی می‌چرخند؟
• آیا هنگام چرخاندن ولوم‌ها صدای خش یا نویز شنیده می‌شود؟
• آیا هنگام اتصال کابل صدای غیرعادی یا قطع و وصل شدن وجود دارد؟
• آیا تیونرها به‌درستی کار می‌کنند؟
• آیا صدای ساز در تمام محدوده دسته یکنواخت است؟

وجود صدای خش یا نویز هنگام چرخاندن کنترل‌ها می‌تواند نشانه وجود مشکل در سیستم الکترونیکی ساز باشد و بهتر است قبل از خرید بررسی شود.

به یکنواختی صدا و ولوم دقت کنید

هنگام تست ساز، به این موضوع توجه کنید که آیا نت‌های مختلف حجم و رنگ صدای مشابهی دارند یا نه.

آیا بعضی نت‌ها بیش از حد بلند یا آرام هستند؟

آیا برخی نت‌ها صدای گز یا Buzz دارند؟

آیا شدت صدا در بخش‌های مختلف دسته به شکل غیرطبیعی تغییر می‌کند؟

این مشکلات ممکن است به دلایل مختلفی ایجاد شوند. گاهی یک Setup ساده می‌تواند مشکل را برطرف کند، اما در برخی موارد ممکن است مشکل به ساختار یا کیفیت خود ساز مربوط باشد.

در هر صورت، اگر هنگام تست ساز متوجه چنین مواردی شدید، حتماً قبل از خرید با فروشنده یا یک تکنسین متخصص مشورت کنید.

قیمت؛ یکی از مهم‌ترین فاکتورها در انتخاب اولین بیس

طبیعی است که قیمت یکی از مهم‌ترین عوامل در انتخاب اولین گیتار بیس باشد.

اما خبر خوب این است که در سال‌های اخیر کیفیت سازهای اقتصادی و میان‌رده به شکل قابل توجهی افزایش پیدا کرده است.

در گذشته شاید این تصور وجود داشت که برای داشتن یک ساز خوب حتماً باید هزینه زیادی پرداخت کرد، اما امروزه به لطف پیشرفت فناوری تولید سازهای موسیقی، می‌توان با بودجه‌های منطقی نیز گیتارهای بیس باکیفیت و قابل اعتمادی پیدا کرد.

به همین دلیل، هنگام خرید اولین بیس، صرفاً به قیمت توجه نکنید. مهم‌تر از آن، پیدا کردن سازی است که:

• کیفیت ساخت مناسبی داشته باشد
• نوازندگی با آن راحت باشد
• کوک را به‌خوبی حفظ کند
• صدای مناسبی برای سبک مورد علاقه شما داشته باشد
• از نظر وزن و ارگونومی برای بدن شما مناسب باشد
• امکان ارتقا و استفاده طولانی‌مدت داشته باشد

آیا برای خرید اولین بیس، ساز دست دوم بخریم؟

سال‌ها بسیاری از نوازندگان و کارشناسان پیشنهاد می‌کردند که افراد مبتدی برای صرفه‌جویی در هزینه، اولین گیتار بیس خود را از بازار دست دوم تهیه کنند.

خرید ساز دست دوم همچنان می‌تواند انتخاب بسیار خوبی باشد، اما به شرطی که بتوانید وضعیت فنی ساز را به‌درستی بررسی کنید.

اگر تجربه کافی ندارید، بهتر است هنگام خرید یک ساز دست دوم از یک نوازنده باتجربه یا تکنسین ساز کمک بگیرید.

از طرف دیگر، خرید یک ساز نو از یک برند معتبر نیز مزایای خودش را دارد؛ از جمله برخورداری از گارانتی، امکان تعویض یا خدمات پس از فروش و اطمینان بیشتر از سلامت ساز.

بنابراین، پاسخ مشخصی برای این سؤال که «ساز نو بهتر است یا دست دوم؟» وجود ندارد. انتخاب درست به بودجه، تجربه و شرایط شما بستگی دارد.

جمع‌بندی: اولین بیس شما باید ساز مناسبی برای ادامه مسیر باشد

انتخاب اولین گیتار بیس، فقط خرید یک ساز نیست؛ در واقع انتخاب ابزاری است که قرار است ساعت‌ها با آن تمرین کنید، تکنیک‌های جدید یاد بگیرید و مسیر موسیقی خود را آغاز کنید.

بنابراین، عجله نکنید.

چند مدل مختلف را امتحان کنید، به صدای آن‌ها گوش دهید، ساز را در حالت نشسته و ایستاده بنوازید و به راحتی دسته، وزن، تعادل، کیفیت ساخت و امکانات آن توجه کنید.

به یاد داشته باشید که بهترین گیتار بیس برای یک نوازنده، لزوماً بهترین گیتار بیس برای نوازنده دیگر نیست.

ساز مناسب، سازی است که وقتی آن را در دست می‌گیرید، احساس راحتی کنید و مهم‌تر از همه، شما را به نواختن و تمرین کردن تشویق کند.

در نهایت، خوشبختانه امروز انتخاب‌های بسیار خوبی برای نوازندگان مبتدی وجود دارد و با کمی تحقیق و تست کردن سازهای مختلف، می‌توانید اولین گیتار بیس خود را با اطمینان بیشتری انتخاب کنید.

اولین بیس شما قرار نیست فقط یک ساز باشد؛ قرار است همراه شما در آغاز مسیر نوازندگی باشد. پس با دقت انتخاب کنید و از این مسیر لذت ببرید.